17347پ

Effectiveness of Attention Bias Modification by Computerized Attention Training on Reducing Anxiety and Attentional Bias of Socially Anxious Adolescents to Threatening Words and Emotional Faces

دكتري

روان شناسي عمومي

مركز تحصيلات تكميلي

1393

1393/06/10

عالي

241ص

زارع، حسين

علي پور، احمد؛ حاتمي، جواد

219-239ص

Adolescents, Social Anxiety, Attentional Bias, Attention Bias Modification (ABM), Computerized Attention Training

دانشگاه پيام نور/ مركز تحصيلات تكميلي

اضطراب اجتماعي يكي از شايع ترين اختلالات رواني در نوجوانان است. نظريات شناختي اضطراب اجتماعي، سوگيري توجه را به عنوان عامل سبب شناختي و تدوام بخش اضطراب اجتماعي محسوب مي كنند. شواهد تجربي براي تاييد اين ارتباط علي كم بوده و فقط در بزرگسالان ارائه شده است. اصلاح سوگيري شناختي، الگويي آزمايشي و رويكردي نوآورانه جهت اصلاح سوگيري هاي شناختي است كه موجب آسيب پذيري به اضطراب مي شوند. پروتكل هاي اصلاح سوگيري توجه، يكي از تكنيك هاي اصلاح سوگيري شناختي هستند كه نمايش توانمنديشان را به عنوان مداخلات درماني براي آسيب شناسي هيجاني آغاز كرده اند. هدف پژوهش حاضر بررسي اثربخشي اصلاح سوگيري توجه با استفاده از آموزش توجه رايانه اي دركاهش اضطراب اجتماعي و سوگيري توجه نوجوانان مضطرب اجتماعي نسبت به كلمات و چهره هاي هيجاني تهديد كننده بود. از يك طرح آزمايشي پيش آزمون- پس آزمون با گروه كنترل استفاده شد. 32 نوجوان 12تا17 سال كه اضطراب اجتماعي بالايي داشتند با دارا بودن تمام شرايط لازم براي ورود به آزمايش با استفاده از روش نمونه گيري تصادفي خوشه اي چند مرحله اي انتخاب شدند و به صورت تصادفي يا به گروه آموزش توجه (16 نفر) كه در آن آزمودني ها آموزش توجه رايانه اي را با استفاده از تكليف اصلاح شده دات-پروب به منظور تسهيل بازگيري توجهي از چهره هاي متنفر انجام مي دادند يا به گروه كنترل (16نفر) كه تكليف دات- پروب در آن انجام مي گرفت منتسب گرديدند. به منظور بررسي دقيق اينكه آيا آموزش توجه سوگيري توجه را تغيير داده است از تكيف دات- پروب با استفاده از محرك هاي كلمه اي و چهره اي استفاده شد. علائم خودگزارشي اضطراب و افسردگي در پيش و پس از آموزش مورد سنجش قرار گرفت. پس از 8 جلسه آموزش رايانه اي به صورت دو بار در هفته، آزمودني هاي گروه آموزش توجه در مقايسه با گروه كنترل، در پس آزمون نسبت به پيش آزمون، كاهش معناداري را در سوگيري توجه نسبت به چهره هاي هيجاني متنفر و نمره اضطراب اجتماعي نشان دادند. آموزش توجه هيچ تاثيري روي سوگيري توجه نسبت به كلمات تهديد كننده اجتماعي، خلق افسرده و اضطراب نداشت. نتايج اين پژوهش از الگوهاي مبتني بر توجه اضطراب حمايت كرده و همسو با تحولات اخير در اصلاح سوگيري شناختي است كه اثبات كرده اند چنين اصلاحاتي با تغييرات هيجاني همراه هستند. همچنين داده هاي موجود بيانگر آن هستند كه سوگيري توجه نقش علي را در ايجاد و تداوم اضطراب اجتماعي بازي مي كند. نتايج پژوهش حاضر به روشني نشان مي دهد كه استفاده از فراينده هاي رايانه اي آموزش توجه مي تواند نويدبخش مداخله اي جايگزين يا مكمل در كاهش سوگيري توجه و اضطراب اجتماعي نوجوانان باشد. كاربردهاي نظري و باليني يافته ها مورد بحث قرار گرفته است.

1393/08/05

23165