16873پ

Comparative critique of contemporary Persian and Arabic novel, relying on each of seven novels

دكتري

زبان و ادبيات فارسي

مركز تحصيلات تكميلي

1393

1393/03/27

عالي

567ص

فرزاد، عبدالحسين

حاجي مزدراني، مرتضي؛ يزداني، حسين

553-564ص

comparative critic, novel, Iran, Arabic countrie

دانشگاه پيام نور/ مركز تحصيلات تكميلي

پيوند ادبيات فارسي و عرب كه هر دو از مواريث شكوهمندي برخوردارند، بر كسي پوشيده نيست. مشتركات ديني و آميختگي‌هاي فرهنگي كه زير ساية تعاليم آسماني اسلام و مضامين قرآني به وجود آمده است، از مهم‌ترين عواملي است كه زمينه‌هاي پيوند اين دو حوزة زباني را فراهم كرد. اما زماني كه ادبيات فارسي و عرب از شكوه گذشته¬اشان فاصله گرفتند و ايرانيان و اعراب هم¬چنان آثار ادبيات كلاسيك را ماية تفاخر خود مي‌دانستند، نوع ادبي نويني از دل تحولات گستردة پس از انقلاب صنعتي در جوامع غربي سر برآورد كه در اندك زماني در مقام نوع بلامنازع عرصة ادبيات مطرح شد و مخاطبان پرشوري ميان طبقات مختلف جامعه پيدا كرد. اين نوع ادبي سرآمد كه رمان نام گرفت، به تدريج از مرزهاي خاستگاه خود فراتر رفت و توجه نويسندگان ممالك ديگر، از جمله ايران و كشورهاي عربي را به خود جلب كرد. در اين پژوهش، ضمن بررسي زمينه‌هاي تاريخي ظهور رمان در ايران و كشورهاي عربي، با بررسي و مقايسة هفت رمان فارسي (شوهر آهوخانم، سووشون، بوف كور، سنگ صبور، اسفار كاتبان، همسايه‌ها و چراغ‌ها را من خاموش مي‌كنم) با هفت رمان عربي (ميرامار، كابوس‌هاي بيروت، فغان شرق، موسم هجرت به شمال، خاطرات تن، ام سعد و در جستجوي آزادي)، با تكيه بر شيوه‌هاي متداول نقد، از جمله نقد تطبيقي، ضمن توجه و تمركز بر سوية ادبي اين رمان‌ها، دغدغه‌هاي نويسندگان فارسي و عرب اين رمان¬ها در خلال مضامين آثارشان مورد مداقه قرار گرفته، وجوة افتراق و تشابه آثارشان تبيين شد. نتيجة اين پژوهش نشان داد كه اولاً رمان در كشورهاي عربي، و پس از آن در ايران در نتيجة تماس با جهان غرب پديد آمد. ثانياً بررسي ساختاري و محتوايي رمان‌هاي دو سوي تحقيق، علاوه بر اين كه برتري نسبي رمان¬نويسان عرب در بهره¬گيري از عناصر ساختاري رمان را مي‌نماياند، وجوه تشابه درخوري در مضامين رمان‌هاي دو طرف را كه حاكي از دغدغه‌هاي مشترك نويسندگان عرب و فارس است، برملا مي‌سازد.

1393/07/30

23099