پ/51

Physical - spatial analysis the role periodic markets weekly on economy sustainability of villages in aqhqala county

كارشناسي ارشد

جغرافيا و برنامه ريزي روستايي

پيام نور مركز گنبد

1389

25/03/1393

مورد قبول

ق. 225 ص.: مصور، جدول، نقشه، نمودار

عبدالحميد نظري

بهمن صحنه

ص. 191 - 195

ابراهيم كلته: استاد داور، نماينده گروه آموزشي.

بازارهاي ادواري هفتگي از قديم در شهرهاي مختلف رواج داشته و به عنوان يكي از مشخصه هاي اصلي شهرها شناخته مي شد. در چند دهه اخير اين بازارها به عنوان يكي از پديده هاي نوظهور در جغرافياي اقتصادي و اجتماعي،با سرعت به نقاط روستايي نيز تسري يافته اند. نظر به اهميتي كه اين بازارها در زندگي روتاييان دارد ،درك تحولات و روابط بين انها و نواحي روستايي،به عنوان يكي از عوامل موثر در وضعيت اقتصادي و اجتماعي روستاها،داراي اهميت بسيار است. هدف تحقيق شناخت ابعاد ناشناخته اين بازارها از جمله ميزان انطباق مكان يابي آنها با نظام سلسله مراتبي سكونتگاه هاي روستايي و تحليل ميزان اثرات اقتصادي و اجتماعي اين بازارها بر روستاهاي شهرستان آق قلا مي باشد. تحقيق حاضر از نظر هدف،در زمره تحقيقات توسعه اي و كاربردي قرار مي گيرد و از حيث روشسي جزو تحقيقات اكتشافي و توصيفي –تحليلي محسوب مي گردد و عمدتاً از دو روش اسنادي و ميداني براي جمع آوري داده ها و اطلاعات مورد نياز استفاده شده است كه در اين راستا ابزار اصلي تحقيق ،پرسشنامه بوده كه براي گرد آوري داده هاي مورد نياز با توجه به وضعيت جامعه آماري،دونوع پرسشنامه(خريداران-فروشندگان) تهيه شده است كه با استفاده از فرمول كوكران حجم نمونه براي خريداران 195 نفر و براي فروشندگان 147 نفر به دست آمد. براي تجزيه و تحليل اطلاعات و وداده هاي جمع آوري شده نيز از روش هاي آمار توصيفي(جداول،نمودارها،ميانگين و ...) و آمار استنباطي(رتبه بنديانواع شاخص ها و آزمون هاي كاي اسكوئر،كروسكال واليس پيرسون،اسپيرمن،يومان وايتني ،تحليل همبستگي بهره گرفته شد. نتايج حاصل از تحقيق حاكي از آن است كه: - مكان يابي بازارهاي ادواري هفتگي در سطح شهرستان آق قلا بر اساس مدل هاي مختلف،نشان داد كه در برخي نقاط با نظام سلسله مراتب سكونتهاي روستايي انطباق دارد و در برخي نقاط نيز انطباق ندارند. - بين استقرار بازارهاي هفتگي و توزيع فضاي جريان كالا-سرمايه و پايداري شاخص هاي اقتصادي در منطقه مورد مطالعه رابطه معناداري وجود دارد. از مهم ترين اثرات اقتصادي ايجاد بازارهاي هفتگي در نواحي روستايي شهرستان آق قلا: افزايش رقابت بين فروشندگان،كاهش هزينه خانوار،افزايش درآمد و كاهش فقر ،افزايش رضايت شغلي،افزايش درآمد فروشندگان،اختلاف قيمت در مقايسه با مغازه هاي روستايي و مراكز شهري،بهبود رفاه و آسايش روستاييان و ... بوده است.بطوريكه ايجاد بازارهاي هفتگي،بهبود اوضاع اقتصادي و كاهش هزينه هاي خانوار روستاهاي مورد مطالعه را به همراه داشته باشد. - فروشندگان به دليل شغل،تهيه اجناس براي فروش و ... نسبت به خريداران تمايل بيشتري براي مهاجرت دائمي و ادواري به شهر داردن. لذا جابجايي فضايي جمعيت بين سكونتگاههاي شهري/روستايي اغلب در بين فروشندگان صورت مي گيرد و خريداران تمايل كمتري به جابجايي ادواري و يا دائمي از محل تولد خويش دارند. - واژگان كليدي:مكان يابي،بازارهاي ادواري هفتگي،پايداري اقتصاد،جابجايي فضايي جمعيت،شهرستان آق قلا

22703